Program i podmiot finansujący: SYNERGIE. Edycja 2026, Narodowe Centrum Kultury, Miasto Łódź

Kwota dofinansowania: 31 000,00 zł – Narodowe Centrum Kultury; 9 000,00 zł – Miasto Łódź

Daty realizacji: 01.06.2026 – 16.10.2026 

Partnerzy: Wydział filozoficzno-historyczny Uniwersytetu Łódzkiego

Cele projektu:

• Wzmocnienie europejskiego wymiaru projektu poprzez artystyczną refleksję nad wspólnym dziedzictwem industrialnym partnerów europejskich.
• Stworzenie trwałego mechanizmu systemowej współpracy z mieszkańcami na rzecz propagowania lokalnej historii, obejmującego konsultacje, współplanowanie oraz wspólną ewaluację działań. 
• Kontynuacja i rozwój strategii instytucji opartej na edukacji poprzez sztukę współczesną w domach kultury. 
• Demokratyzacja i decentralizacja dostępu do sztuki współczesnej poprzez jej zakorzenienie w środowisku lokalnym. 
• Wzmocnienie lokalnej tożsamości poprzez twórczą pracę z dziedzictwem przemysłowym Łodzi jako elementem historii europejskich procesów industrializacji. 
• Rozwój kompetencji społecznych, komunikacyjnych i międzykulturowych uczestników poprzez proces współtworzenia działań artystycznych.  

Krótki opis projektu:

Projekt to międzynarodowa rezydencja artystyczna i międzypokoleniowe działania site-specific realizowane w dzielnicy Górna w Łodzi – obszarze o silnej tożsamości robotniczej i przemysłowej. Projekt odwołuje się do historii Łodzi jako „mikrokosmosu Europy”, który w XIX w. przyciągał kapitał i specjalistów z całej Europy czasów rewolucji przemysłowej oraz do doświadczeń migracji, transformacji i budowania wspólnoty.  

W rezydencji weźmie udział 3 twórców z krajów europejskich z 3 twórców z Polski, których łączy industrialna historia krajów, z których pochodzą. W ciągu kilku dni, we współpracy z mieszkańcami dzielnicy Górna, zrealizują proces twórczy oraz działania partycypacyjne (spacery badawcze z mieszkańcami i artystami, warsztaty pamięci, zbieranie historii mówionych, nagrania terenowe) w przestrzeni domu kultury i jego otoczeniu w celu świadomego odkrywania tożsamości miejsca. Efektem końcowym będzie podsumowująca wystawa site-specific, której towarzyszyć będą spacer performatywny, wernisaż, rozmowa publiczna, posiłek integracyjny, a także katalog dokumentujący przebieg projektu. 

Zadanie ma charakter partycypacyjny i międzypokoleniowy – mieszkańcy osiedla Górna uczestniczą w procesie twórczym rezydentów i współtworzą finałowe wydarzenie, wnosząc własne archiwa, wspomnienia i lokalne narracje. Projekt wzmacnia rolę instytucji kultury w środowisku lokalnym, rozwija kompetencje międzykulturowe oraz buduje trwałe relacje między artystami a społecznością, wpisując się w cele programu poprzez działania w przestrzeni wspólnej i rozwój kapitału społecznego. 

Rezultaty twarde: 

• Wypracowanie i udokumentowanie modelu pracy site-specific w domu kultury (procedury, narzędzia partycypacyjne, metody badania lokalnego dziedzictwa.
• Realizacja cyklu działań artystyczno-animacyjnych opartych na metodzie site-specific, angażujących mieszkańców Górnej. 
• Utrwalenie metodyki pracy z kapitałem społecznym i kulturowym w katalogu.
• Włączenie wypracowanych metod do stałego programu instytucji oraz kontynuacja współpracy z mieszkańcami po zakończeniu projektu. 

Rezultaty miękkie:

• Zwiększenie zaangażowania mieszkańców w życie kulturalne dzielnicy, przejście od roli odbiorcy do roli współtwórcy działań.
• Wzrost poczucia sprawczości i współodpowiedzialności za przestrzeń wspólną, wynikający z udziału w procesie współdecydowania i współrealizacji.
• Wzmocnienie kapitału relacyjnego w dzielnicy Górna poprzez budowanie trwałych relacji między mieszkańcami, instytucją, artystami. 
• Wzmocnienie lokalnej tożsamości poprzez twórczą pracę z dziedzictwem przemysłowym Łodzi jako elementem historii europejskich procesów industrializacji. 
• Zwiększenie dostępu sztuki współczesnej w środowisku lokalnym oraz zmiana jej postrzegania jako narzędzia dialogu, a nie praktyki elitarnej.